خطبه اول: 90/6/18
توصيه به تقوي:
الكافي - الشيخ الكليني - ج 5 - ص 78 - 79
8 - أحمد بن عبد الله ، عن أحمد بن أبي عبد الله ، عن أبيه ، عن صفوان ، عن خالد بن نجيح قال : قال أبو عبد الله ( عليه السلام ) : اقرؤوا من لقيتم من أصحابكم السلام وقولوا لهم : إن فلان بن فلان يقرئكم السلام وقولوا لهم : عليكم بتقوى الله عز وجل وما ينال به ما عند الله، إني والله ما آمركم إلا بما نأمر به أنفسنا ،
امام صادق(ع) به خالد بن نجيح فرمود: هر کس از ياران ما را که ملاقات کردي سلام مرا به آنان برسان و به آنها بگو: امام صادق فرموده است: بر شما باد که بر تقواي الهي مراقبت و مواظبت نماييد و همچنين بر آنچه که به سبب تقوا در نزد خداوند به دست خواهيد آورد. به خدا سوگند شما را به چيزي دستور نمي دهم مگر آنکه نفس خود را پيش از شما به آن وا داشته ام.
موضوع: خانواده اسلامي و انساني (معيار هاي تحکيم خانواده) (پايبندي به استفاده از درآمد حلال)(1)
رفتارهاي آدمي داراي آثار وضعي و ماندگاري در زندگي و جامعه است که بسيار تاثير گذار است و به آساني نيز برطرف نخواهد شد و اثار آن نيز در برخي مواقع ملموس نيست بلکه غير محسوس است و از اين رو کمتر مورد توجه قرار خواهد گرفت و با روحيه اغفال و بي توجهي از کنار آن مي گذريم و وقتي با آن مواجه مي شويم که راه بازگشت بسيار سخت و مشکل بهخ نظر مي رسد و يا وقت بازگشت سپري شده.
يکي از آن آثار ماندگار مربوط به رزق و روزي و استفاده از آن است چه د ربخش حلال و چه در بخش حرام.
بحار الأنوار - العلامة المجلسي - ج 100 - ص 11 - 13
50 - الدعوات للراوندي : قال النبي صلى الله عليه وآله : من أكل الحلال قام على رأسه ملك يستغفر له حتى يفرغ من أكله .
51 - وقال : لرد دانق من حرام يعدل عند الله سبعين ألف حجة مبرورة .
52 - وقال عليه السلام : إذا وقعت اللقمة من حرام في جوف العبد لعنه كل
ملك في السماوات وفي الأرض .
مستدرك الوسائل - الميرزا النوري - ج 13 - ص 66
عن أمير المؤمنين ( عليه السلام ) ، أنه قال : " من توفيق المرء اكتسابه المال من حله " .
رزق کفاف محبوب الهي:
[ 14671 ] 9 - وعن الصادق ( عليه السلام ) ، أنه قال : " إذا أحب الله عبدا ألهمه الطاعة ، وألزمه القناعة ، وفقهه في الدين ، وقواه باليقين ، واكتفى بالكفاف ، واكتنى بالعفاف ، وإذا أبغض الله عبدا حبب إليه المال وبسط له ، والهمه دنياه ، ووكله إلى هواه ، فركب العناد ، وبسط الفساد ، وظلم العباد " .
عوامل توسعه روزي حلال در خانواده:
نيکي به خانواده:
الإمام الصادق ( عليه السلام ) : من حسن بره أهل بيته زيد في رزقه
عنه ( عليه السلام ) : إن البر يزيد في الرزق .
اخلاق نيکو:
عنه ( عليه السلام ) : حسن الخلق يزيد في الرزق .
الإمام علي ( عليه السلام ) : في سعة الأخلاق كنوز الأرزاق .
خطبه دوم: 90/6/18
توصيه مجدد به تقوي:
مناسبتها:
1 هفده شهريور و نقش آن در پيروزي انقلاب و نمايش چهره منفور دشمن:
2 19 شهريور سالروز رحلت آيه الله طالقاني اولين امام جمعه تهران.
3 روز 20 شهريور سالروز شهادت آيه الله مدني دومين شهيد محراب و امام جمعه تبريز.
4 - اتصال برق هسته اي نيروگاه بوشهر به شبکه سراسري برق کشور:
اعلام خبر اتصال نيروگاه بوشهر به شبكه سراسرى برق كشور به فاصله يك روز از انتشار گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى و در حالى كه يك طرح مبسوط هسته اى از جانب روس ها روى ميز ايران قرار دارد، علامتى است از اين كه پرونده هسته اى ايران مجدداً پس از يك دوره فترت ناشى از تحولات منطقه در آستانه طرح مجدد در محافل ديپلماتيك است.
در وهله اول، راه اندازى نيروگاه بوشهر و اتصال آن به شبكه برق سراسرى، تغييرى اساسى در نوع نگاه جامعه بين المللى به برنامه ايران ايجاد خواهد كرد. اين نيروگاه يك ضلع منحصراً صلح آميز (بدون كاربرد دوگانه) به برنامه هسته اى ايران اضافه مى كند كه در عين حال خود توجيهى بسيار قدرتمند براى توسعه يك چرخه سوخت بومى در داخل ايران است. هيچ يك از منابع غربى تا امروز ادعا نكرده اند كه نيروگاه بوشهر از حيث مسائل مرتبط با اشاعه يك نگرانى است يا احتمال دارد در آينده باشد. حتى در قطعنامه هاى شوراى امنيت نيروگاه بوشهر استثنا شده و تعليق عمليات آن درخواست نشده است.
اما همين نيروگاه، سالانه چيزى حدود 30 تن اورانيوم 5/5 -3 درصد غنا مصرف مى كند و در نتيجه نيازى بسيار قابل توجه به عمليات غنى سازى ايجاد مى كند كه به هيچ روشى جايگزين پذير نيست. در واقع اگر زمانى به ايران گفته مى شد كه چون نيروگاه ندارد، پس لاجرم هدف آن از غنى سازى بايد چيزى غير از تأمين سوخت راكتورها باشد، امروز اين استدلال به طور كامل از روى ميز حذف شده و روشن است كه ايران نيروگاهى در اختيار دارد كه اگر نطنز با ظرفيت كامل 50 هزار ماشين نوع اول هم به بهره بردارى برسد، در طول يك سال فقط قادر به تأمين سوخت مصرفى همين يك نيروگاه خواهد بود.
از طرف ديگر اين استدلال كه روسيه تأمين سوخت نيروگاه بوشهر را بر عهده گرفته و لذا ايران نمى تواند از توليد سوخت براى بوشهر به عنوان توجيهى براى غنى سازى استفاده كند، كاملاً بى پايه است. روس ها بيش از يك دهه نيروگاه بوشهر را كه ابتدا قرار بود ظرف 5 سال به بهره بردارى برسد گروگان گرفتند و تا آنجا كه ممكن بود از آن به عنوان ابزارى براى معامله با امريكا سود بردند. با اين وصف، چه تضمينى وجود دارد كه تأمين سوخت راكتور بوشهر هم مثل راه اندازى آن تبديل به اهرمى براى چانه زنى ميان روسيه و امريكا نشود و روس ها در طول چند دهه - عمر مفيد نيروگاه بوشهر- به طور مستمر و مطمئن سوخت آن را تضمين كنند؟ روسيه نشان داده است كه همواره اهل معامله است به شرط آن كه ثمنى براى معامله وجود داشته باشد.
روس ها هيچ وقت هيچ معامله چرب و نرمى با آمريكا را به اين دليل كه خواهان عميق كردن روابط با ايران هستند از دست نداده اند. اگر دنبال يك فرمول كلى در روابط روسيه و ايران بگرديم، اينطور مى شود گفت كه براى روسيه درباره مسائل مرتبط با ايران اصل بر معامله با آمريكاست اما در مواردى كه معامله امكانپذير نباشد -كه چنين مواردى وجود دارد- در مقابل درخواست هاى آمريكا مقاومت مى كند.
مشخصاً درباره نيروگاه بوشهر، علت هاى اين موضوع كه نيروگاه در اين مقطع راه اندازى مى شود، به اين شكل قابل خلاصه سازى است:
1- ظرفيت كيس نيروگاه بوشهر در فرايند مبادله امتياز با آمريكا ديگر به پايان رسيده و به اصطلاح اين گاو بيش از اين قابل دوشيدن نيست. در نتيجه، اين نيروگاه از سبد گزينه هاى در حال چانه زنى خارج شده است.
2- ايجاد ترتيبات ايمنى و بازرسى بسيار مستحكم در بوشهر هرگونه نگرانى در اين باره كه اين نيروگاه ممكن است به محلى براى اشاعه تبديل شود را از بين برده است.
3- روس ها حس كرده اند كه اگر راه اندازى نيروگاه را بيش از اين به تأخير بيندازند اولاً ممكن است ايران خود بتواند دانش فنى تكميل كار را به دست بياورد و ثانياً قطعاً آن ها از مشاركت در بسيارى پروژه هاى مشابه در داخل و خارج ايران محروم خواهند شد. همين حالا بحث هاى بسيار جدى وجود دارد كه آيا روسيه مى تواند يك پيمانكار در فاز 2 نيروگاه بوشهر باشد؟
و مهم تر از اين، طولانى شدن اجراى اين قرار داد به اندازه اى بيش از اين، ضربه اى مهلك به حضور روسيه در بازار جهانى عرضه فناورى هاى سطح بالا كه فن آورى هسته اى فقط يكى از آن هاست وارد مى كرد. روشن است كه در مقايسه با آمريكا و اروپا، روسيه سهم بسيار كوچك ترى از بازار نيروگاه هاى هسته اى جهان را در اختيار دارد و اگر در ذهن سفارش دهندگان
پروژه ها اين تلقى جايگير شود كه روسيه طرفى است كه يا معامله هاى سياسى از انجام تعهدات خود سر باز مى زند، آن وقت روسيه بدون ترديد فرصت هاى بسيار بيشترى را از دست خواهد داد. به عنوان نمونه، همين حالا روسيه در آستانه امضاى قرارداد احداث يك واحد نيروگاهى دقيقاً با مشخصات نيروگاه بوشهر در هند است اما هندى ها نهايى كردن قرارداد را به بهره بردارى كامل نيروگاه بوشهر مشروط كرده اند چرا كه هم مى خواهند توانايى فنى روسيه را تست كنند و هم نسبت به قابل اعتماد بودن آن از حيث تكميل قراردادها مطمئن شوند. بنابراين، واضح است كه راه اندازى بوشهر و وصل آن به شبكه برق سراسرى اولاً ارزيابى ها درباره ماهيت برنامه ايران و كاربردهاى آن را به شدت تغيير مى دهد، ثانياً توجيهى بسيار مستحكم و منطقى براى عمليات غنى سازى در ايران ايجاد مى كند و ثالثاً از اين به بعد، برنامه ايران را از فاز سياسى- امنيتى دور كرده و به يك فضاى تجارى نزديك مى كند كه مسلماً محل رقابت بسيارى از كشورهاى ديگر خواهد بود.
از زاويه اى ديگر، استفاده از برق اتمى براى تنوع بخشيدن به منابع توليد انرژى كشور اهميت اقتصادى بالايى دارد زيرا ساخت نيروگاه ها و توليد 7 هزار مگاوات برق هسته اى تا سال 2020 موجب صرفه جويى سالانه 90 ميليون بشكه نفت در مصارف نيروگاهى ايران مى شود و از اين نظر مى توان ساخت نيروگاه هاى اتمى را اقتصادى دانست. با توجه به محدوديت ذخاير هيدروكربورى و فسيلى، متخصصان درصدد برآمده اند تا راهى براى جايگزين كردن اين منبع تأمين انرژى پيدا كنند، از اين رو جايگزين ساختن انرژى اتمى يكى از راهكارهاى پيش روى متخصصان در بسيارى از كشورها از جمله ايران است. هر چند به اعتقاد كارشناسان، نصب و راه اندازى نيروگاه هاى اتمى زمان بر و هزينه بر است، اما ارزش افزوده و منافع اقتصادى آن در درازمدت مى تواند جبران سرمايه گذارى صورت گرفته را به دنبال داشته باشد و آن را مقرون به صرفه سازد.
كارشناسان اقتصادى انرژى معتقدند چنانچه براى توليد 7 هزار مگاوات برق بخواهيم از سوخت فسيلى با قيمت هر ليتر 500 تومان استفاده كنيم، هزينه سنگينى به دنبال خواهد داشت، در حالى كه براى همين ميزان توليد برق هسته اى هزينه اى كمتر از سوخت فسيلى پرداخت خواهد شد.
هم اكنون از ظرفيت نصب شده فعلى نيروگاه بوشهر كه هزار مگاوات است، 60 مگاوات آن راه اندازى شده و بقيه آن بتدريج در مدار توليد قرار خواهد گرفت. بايد نسبت به تحقق افق برنامه پنجم كه ظرفيت 3 هزار مگاواتى براى نيروگاه بوشهر در نظر گرفته شده اميدوار بود زيرا راه اندازى اين نيروگاه مى تواند در تبادل برق هسته اى در منطقه با كشورهاى همسايه ارزش اقتصادى و استراتژيك زيادى براى كشور به دنبال داشته و مناسبات اقتصادى با كشورهاى همسايه را نيز تقويت كند لذا راه اندازى نيروگاه برق اتمى بوشهر را مى توان راهگشاى راه اندازى نيروگاه هاى ديگر برق هسته اى كشور دانست و آن را تجربه اقتصادى ارزشمندى براى كشور محسوب كرد.
در طرف ديگر از جنبه سياسى و ديپلماتيك، ورود برق بوشهر به شبكه كه نشان دهنده وقوع ايمن فعل و انفعال هسته اى در قلب راكتور است، وجود يك چرخه كامل توليد سوخت هسته اى در ايران را كاملاً توجيه مى كند. بوشهر سالانه چيزى حدود 30 تن اورانيوم 5 درصد غنا مصرف مى كند. درست است كه روس ها تأمين سوخت بوشهر را تعهد كرده اند اما سابقه عملكرد روسيه نشان مى دهد در واقع هيچ اعتمادى به آن نيست و ايران براى اين كه به يكباره با قطع جريان سوخت و خاموش شدن ناگهانى راكتور مواجه نشود ناچار بايد تضمين داخلى از حيث توليد سوخت را ايجاد نمايد. اكنون ديگر اين استدلال كاملاً بى معناست كه چون ايران نيروگاه ندارد، پس به چرخه سوخت هم نيازى نخواهد داشت.
و نهايتاً راه اندازى نيروگاه بوشهر يكى از عواملى است كه بدون شك گزينه نظامى را به طور كامل از روى ميز غرب حذف خواهد كرد. اگرچه هم اكنون هم چنين گزينه اى عملاً وجود خارجى ندارد اما اتصال بوشهر به شبكه، پارادوكسى ايجاد مى كند كه نتيجه آن بى معنا شدن گزينه نظامى از حيث راهبردى است. آن پارادوكس اين است: اگر به بوشهر حمله شود اكوسيستم خليج فارس و در نتيجه متحدان عرب آمريكا نابود مى شود و اگر به نطنز حمله شود، بوشهر قادر به جايگزينى كاركردهاى آن از جنبه هايى كه مورد نگرانى غرب است، خواهد بود
توصيه به تقوي:
الكافي - الشيخ الكليني - ج 5 - ص 78 - 79
8 - أحمد بن عبد الله ، عن أحمد بن أبي عبد الله ، عن أبيه ، عن صفوان ، عن خالد بن نجيح قال : قال أبو عبد الله ( عليه السلام ) : اقرؤوا من لقيتم من أصحابكم السلام وقولوا لهم : إن فلان بن فلان يقرئكم السلام وقولوا لهم : عليكم بتقوى الله عز وجل وما ينال به ما عند الله، إني والله ما آمركم إلا بما نأمر به أنفسنا ،
امام صادق(ع) به خالد بن نجيح فرمود: هر کس از ياران ما را که ملاقات کردي سلام مرا به آنان برسان و به آنها بگو: امام صادق فرموده است: بر شما باد که بر تقواي الهي مراقبت و مواظبت نماييد و همچنين بر آنچه که به سبب تقوا در نزد خداوند به دست خواهيد آورد. به خدا سوگند شما را به چيزي دستور نمي دهم مگر آنکه نفس خود را پيش از شما به آن وا داشته ام.
موضوع: خانواده اسلامي و انساني (معيار هاي تحکيم خانواده) (پايبندي به استفاده از درآمد حلال)(1)
رفتارهاي آدمي داراي آثار وضعي و ماندگاري در زندگي و جامعه است که بسيار تاثير گذار است و به آساني نيز برطرف نخواهد شد و اثار آن نيز در برخي مواقع ملموس نيست بلکه غير محسوس است و از اين رو کمتر مورد توجه قرار خواهد گرفت و با روحيه اغفال و بي توجهي از کنار آن مي گذريم و وقتي با آن مواجه مي شويم که راه بازگشت بسيار سخت و مشکل بهخ نظر مي رسد و يا وقت بازگشت سپري شده.
يکي از آن آثار ماندگار مربوط به رزق و روزي و استفاده از آن است چه د ربخش حلال و چه در بخش حرام.
بحار الأنوار - العلامة المجلسي - ج 100 - ص 11 - 13
50 - الدعوات للراوندي : قال النبي صلى الله عليه وآله : من أكل الحلال قام على رأسه ملك يستغفر له حتى يفرغ من أكله .
51 - وقال : لرد دانق من حرام يعدل عند الله سبعين ألف حجة مبرورة .
52 - وقال عليه السلام : إذا وقعت اللقمة من حرام في جوف العبد لعنه كل
ملك في السماوات وفي الأرض .
مستدرك الوسائل - الميرزا النوري - ج 13 - ص 66
عن أمير المؤمنين ( عليه السلام ) ، أنه قال : " من توفيق المرء اكتسابه المال من حله " .
رزق کفاف محبوب الهي:
[ 14671 ] 9 - وعن الصادق ( عليه السلام ) ، أنه قال : " إذا أحب الله عبدا ألهمه الطاعة ، وألزمه القناعة ، وفقهه في الدين ، وقواه باليقين ، واكتفى بالكفاف ، واكتنى بالعفاف ، وإذا أبغض الله عبدا حبب إليه المال وبسط له ، والهمه دنياه ، ووكله إلى هواه ، فركب العناد ، وبسط الفساد ، وظلم العباد " .
عوامل توسعه روزي حلال در خانواده:
نيکي به خانواده:
الإمام الصادق ( عليه السلام ) : من حسن بره أهل بيته زيد في رزقه
عنه ( عليه السلام ) : إن البر يزيد في الرزق .
اخلاق نيکو:
عنه ( عليه السلام ) : حسن الخلق يزيد في الرزق .
الإمام علي ( عليه السلام ) : في سعة الأخلاق كنوز الأرزاق .
خطبه دوم: 90/6/18
توصيه مجدد به تقوي:
مناسبتها:
1 هفده شهريور و نقش آن در پيروزي انقلاب و نمايش چهره منفور دشمن:
2 19 شهريور سالروز رحلت آيه الله طالقاني اولين امام جمعه تهران.
3 روز 20 شهريور سالروز شهادت آيه الله مدني دومين شهيد محراب و امام جمعه تبريز.
4 - اتصال برق هسته اي نيروگاه بوشهر به شبکه سراسري برق کشور:
اعلام خبر اتصال نيروگاه بوشهر به شبكه سراسرى برق كشور به فاصله يك روز از انتشار گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى و در حالى كه يك طرح مبسوط هسته اى از جانب روس ها روى ميز ايران قرار دارد، علامتى است از اين كه پرونده هسته اى ايران مجدداً پس از يك دوره فترت ناشى از تحولات منطقه در آستانه طرح مجدد در محافل ديپلماتيك است.
در وهله اول، راه اندازى نيروگاه بوشهر و اتصال آن به شبكه برق سراسرى، تغييرى اساسى در نوع نگاه جامعه بين المللى به برنامه ايران ايجاد خواهد كرد. اين نيروگاه يك ضلع منحصراً صلح آميز (بدون كاربرد دوگانه) به برنامه هسته اى ايران اضافه مى كند كه در عين حال خود توجيهى بسيار قدرتمند براى توسعه يك چرخه سوخت بومى در داخل ايران است. هيچ يك از منابع غربى تا امروز ادعا نكرده اند كه نيروگاه بوشهر از حيث مسائل مرتبط با اشاعه يك نگرانى است يا احتمال دارد در آينده باشد. حتى در قطعنامه هاى شوراى امنيت نيروگاه بوشهر استثنا شده و تعليق عمليات آن درخواست نشده است.
اما همين نيروگاه، سالانه چيزى حدود 30 تن اورانيوم 5/5 -3 درصد غنا مصرف مى كند و در نتيجه نيازى بسيار قابل توجه به عمليات غنى سازى ايجاد مى كند كه به هيچ روشى جايگزين پذير نيست. در واقع اگر زمانى به ايران گفته مى شد كه چون نيروگاه ندارد، پس لاجرم هدف آن از غنى سازى بايد چيزى غير از تأمين سوخت راكتورها باشد، امروز اين استدلال به طور كامل از روى ميز حذف شده و روشن است كه ايران نيروگاهى در اختيار دارد كه اگر نطنز با ظرفيت كامل 50 هزار ماشين نوع اول هم به بهره بردارى برسد، در طول يك سال فقط قادر به تأمين سوخت مصرفى همين يك نيروگاه خواهد بود.
از طرف ديگر اين استدلال كه روسيه تأمين سوخت نيروگاه بوشهر را بر عهده گرفته و لذا ايران نمى تواند از توليد سوخت براى بوشهر به عنوان توجيهى براى غنى سازى استفاده كند، كاملاً بى پايه است. روس ها بيش از يك دهه نيروگاه بوشهر را كه ابتدا قرار بود ظرف 5 سال به بهره بردارى برسد گروگان گرفتند و تا آنجا كه ممكن بود از آن به عنوان ابزارى براى معامله با امريكا سود بردند. با اين وصف، چه تضمينى وجود دارد كه تأمين سوخت راكتور بوشهر هم مثل راه اندازى آن تبديل به اهرمى براى چانه زنى ميان روسيه و امريكا نشود و روس ها در طول چند دهه - عمر مفيد نيروگاه بوشهر- به طور مستمر و مطمئن سوخت آن را تضمين كنند؟ روسيه نشان داده است كه همواره اهل معامله است به شرط آن كه ثمنى براى معامله وجود داشته باشد.
روس ها هيچ وقت هيچ معامله چرب و نرمى با آمريكا را به اين دليل كه خواهان عميق كردن روابط با ايران هستند از دست نداده اند. اگر دنبال يك فرمول كلى در روابط روسيه و ايران بگرديم، اينطور مى شود گفت كه براى روسيه درباره مسائل مرتبط با ايران اصل بر معامله با آمريكاست اما در مواردى كه معامله امكانپذير نباشد -كه چنين مواردى وجود دارد- در مقابل درخواست هاى آمريكا مقاومت مى كند.
مشخصاً درباره نيروگاه بوشهر، علت هاى اين موضوع كه نيروگاه در اين مقطع راه اندازى مى شود، به اين شكل قابل خلاصه سازى است:
1- ظرفيت كيس نيروگاه بوشهر در فرايند مبادله امتياز با آمريكا ديگر به پايان رسيده و به اصطلاح اين گاو بيش از اين قابل دوشيدن نيست. در نتيجه، اين نيروگاه از سبد گزينه هاى در حال چانه زنى خارج شده است.
2- ايجاد ترتيبات ايمنى و بازرسى بسيار مستحكم در بوشهر هرگونه نگرانى در اين باره كه اين نيروگاه ممكن است به محلى براى اشاعه تبديل شود را از بين برده است.
3- روس ها حس كرده اند كه اگر راه اندازى نيروگاه را بيش از اين به تأخير بيندازند اولاً ممكن است ايران خود بتواند دانش فنى تكميل كار را به دست بياورد و ثانياً قطعاً آن ها از مشاركت در بسيارى پروژه هاى مشابه در داخل و خارج ايران محروم خواهند شد. همين حالا بحث هاى بسيار جدى وجود دارد كه آيا روسيه مى تواند يك پيمانكار در فاز 2 نيروگاه بوشهر باشد؟
و مهم تر از اين، طولانى شدن اجراى اين قرار داد به اندازه اى بيش از اين، ضربه اى مهلك به حضور روسيه در بازار جهانى عرضه فناورى هاى سطح بالا كه فن آورى هسته اى فقط يكى از آن هاست وارد مى كرد. روشن است كه در مقايسه با آمريكا و اروپا، روسيه سهم بسيار كوچك ترى از بازار نيروگاه هاى هسته اى جهان را در اختيار دارد و اگر در ذهن سفارش دهندگان
پروژه ها اين تلقى جايگير شود كه روسيه طرفى است كه يا معامله هاى سياسى از انجام تعهدات خود سر باز مى زند، آن وقت روسيه بدون ترديد فرصت هاى بسيار بيشترى را از دست خواهد داد. به عنوان نمونه، همين حالا روسيه در آستانه امضاى قرارداد احداث يك واحد نيروگاهى دقيقاً با مشخصات نيروگاه بوشهر در هند است اما هندى ها نهايى كردن قرارداد را به بهره بردارى كامل نيروگاه بوشهر مشروط كرده اند چرا كه هم مى خواهند توانايى فنى روسيه را تست كنند و هم نسبت به قابل اعتماد بودن آن از حيث تكميل قراردادها مطمئن شوند. بنابراين، واضح است كه راه اندازى بوشهر و وصل آن به شبكه برق سراسرى اولاً ارزيابى ها درباره ماهيت برنامه ايران و كاربردهاى آن را به شدت تغيير مى دهد، ثانياً توجيهى بسيار مستحكم و منطقى براى عمليات غنى سازى در ايران ايجاد مى كند و ثالثاً از اين به بعد، برنامه ايران را از فاز سياسى- امنيتى دور كرده و به يك فضاى تجارى نزديك مى كند كه مسلماً محل رقابت بسيارى از كشورهاى ديگر خواهد بود.
از زاويه اى ديگر، استفاده از برق اتمى براى تنوع بخشيدن به منابع توليد انرژى كشور اهميت اقتصادى بالايى دارد زيرا ساخت نيروگاه ها و توليد 7 هزار مگاوات برق هسته اى تا سال 2020 موجب صرفه جويى سالانه 90 ميليون بشكه نفت در مصارف نيروگاهى ايران مى شود و از اين نظر مى توان ساخت نيروگاه هاى اتمى را اقتصادى دانست. با توجه به محدوديت ذخاير هيدروكربورى و فسيلى، متخصصان درصدد برآمده اند تا راهى براى جايگزين كردن اين منبع تأمين انرژى پيدا كنند، از اين رو جايگزين ساختن انرژى اتمى يكى از راهكارهاى پيش روى متخصصان در بسيارى از كشورها از جمله ايران است. هر چند به اعتقاد كارشناسان، نصب و راه اندازى نيروگاه هاى اتمى زمان بر و هزينه بر است، اما ارزش افزوده و منافع اقتصادى آن در درازمدت مى تواند جبران سرمايه گذارى صورت گرفته را به دنبال داشته باشد و آن را مقرون به صرفه سازد.
كارشناسان اقتصادى انرژى معتقدند چنانچه براى توليد 7 هزار مگاوات برق بخواهيم از سوخت فسيلى با قيمت هر ليتر 500 تومان استفاده كنيم، هزينه سنگينى به دنبال خواهد داشت، در حالى كه براى همين ميزان توليد برق هسته اى هزينه اى كمتر از سوخت فسيلى پرداخت خواهد شد.
هم اكنون از ظرفيت نصب شده فعلى نيروگاه بوشهر كه هزار مگاوات است، 60 مگاوات آن راه اندازى شده و بقيه آن بتدريج در مدار توليد قرار خواهد گرفت. بايد نسبت به تحقق افق برنامه پنجم كه ظرفيت 3 هزار مگاواتى براى نيروگاه بوشهر در نظر گرفته شده اميدوار بود زيرا راه اندازى اين نيروگاه مى تواند در تبادل برق هسته اى در منطقه با كشورهاى همسايه ارزش اقتصادى و استراتژيك زيادى براى كشور به دنبال داشته و مناسبات اقتصادى با كشورهاى همسايه را نيز تقويت كند لذا راه اندازى نيروگاه برق اتمى بوشهر را مى توان راهگشاى راه اندازى نيروگاه هاى ديگر برق هسته اى كشور دانست و آن را تجربه اقتصادى ارزشمندى براى كشور محسوب كرد.
در طرف ديگر از جنبه سياسى و ديپلماتيك، ورود برق بوشهر به شبكه كه نشان دهنده وقوع ايمن فعل و انفعال هسته اى در قلب راكتور است، وجود يك چرخه كامل توليد سوخت هسته اى در ايران را كاملاً توجيه مى كند. بوشهر سالانه چيزى حدود 30 تن اورانيوم 5 درصد غنا مصرف مى كند. درست است كه روس ها تأمين سوخت بوشهر را تعهد كرده اند اما سابقه عملكرد روسيه نشان مى دهد در واقع هيچ اعتمادى به آن نيست و ايران براى اين كه به يكباره با قطع جريان سوخت و خاموش شدن ناگهانى راكتور مواجه نشود ناچار بايد تضمين داخلى از حيث توليد سوخت را ايجاد نمايد. اكنون ديگر اين استدلال كاملاً بى معناست كه چون ايران نيروگاه ندارد، پس به چرخه سوخت هم نيازى نخواهد داشت.
و نهايتاً راه اندازى نيروگاه بوشهر يكى از عواملى است كه بدون شك گزينه نظامى را به طور كامل از روى ميز غرب حذف خواهد كرد. اگرچه هم اكنون هم چنين گزينه اى عملاً وجود خارجى ندارد اما اتصال بوشهر به شبكه، پارادوكسى ايجاد مى كند كه نتيجه آن بى معنا شدن گزينه نظامى از حيث راهبردى است. آن پارادوكس اين است: اگر به بوشهر حمله شود اكوسيستم خليج فارس و در نتيجه متحدان عرب آمريكا نابود مى شود و اگر به نطنز حمله شود، بوشهر قادر به جايگزينى كاركردهاى آن از جنبه هايى كه مورد نگرانى غرب است، خواهد بود
