2026 August 17 - دوشنبه 26 مرداد 1405
خانواده اسلامي و انساني (معيارهاي تحکيم خانواده) (تنظيم رفتارها بر پايه قناعت)
کد خبر: ٣١٣ تاریخ انتشار: ١٣ خرداد ١٣٩٠ - ١٣:٣٢ تعداد بازدید: 1594
صفحه نخست » خطبه سال 90 به قبل » خطبه های نماز جمعه
خانواده اسلامي و انساني (معيارهاي تحکيم خانواده) (تنظيم رفتارها بر پايه قناعت)

خطبه اول: 90/3/13

توصيه به تقوي:

عن ابي عبدالله(ع) قال: من احب لله و ابغض لله و اعطي لله فهو ممن کمل ايمانه. وسايل الشيعه: 11/229 ح 1.

امام صادق (ع) فرمود: هر کسي که دوست بدارد براي خدا و دشمن بدارد براي خدا و ببخشد براي خدا . او از جمله ي مومنان کامل خواهد بود.

 

موضوع: خانواده اسلامي و انساني (معيارهاي تحکيم خانواده) (تنظيم رفتارها بر پايه قناعت و اجتناب از چشم هم چشمي)

يكى از عوامل معاشرتى و رفتارى كه موجب ماندگاري و شيريني زندگي خانوادگي خواهد شد توجه به مساله قناعت در رفتارهاي ارکان خانواده است يعني همه ارکان خانواده اعم ا ززن و شوهر و ساير افراد به داشته هاي خود ولو اينکه در حد و اندازه حداقلي است اکتفا نموده و از حرص و طمع و چشم هم چشمي نسبت به داشته هاي ديگران خود داري نمايند که اين امر در نتيجه به قتدار و سربلندى انسان در ميان خانواده و در نهابت در جامعه خواهد انجاميد.

پيش از آنكه به متون دينى بپردازيم و از آنها براى مدّعاى خودمان دليل بياوريم، بايستى مفهوم و معناى قناعت را روشن نماييم، ارباب لغت مى گويند: قناعت عبارت است از اكتفاء و بسنده كردن انسان به مقدار كم از هر چيزى كه بدان نيازمند است  مفردات راغب.

 با توجّه به مفهومى كه ارائه شد، پر واضح است كه مقصود از واژه قناعت نداشتن امکانات زندگي نيست بلکه داشتن امکانات به اندازه کافي و مورد نياز است.

چنانچه در يك تحليل اجتماعى به اين مفهوم بنگريم، و آن را با مصداق هاى واقعى زندگى تطبيق دهيم به اقتدار آفرينى آن پى خواهيم برد، زيرا آدمى با رعايت قناعت با مفهوم ارائه شده، نيازمند درخواست و التماس از ديگران نخواهد شد، و در نتيجه به آنچه خداوند براى وى مقدّر نموده است اكتفاء مى كند، و با آرامش و اطمينان خاطر به زندگى خود ادامه خواهد داد، كه محصول اين حالت چيزى جز ماندگاري و آرامش زندگي نيست.

 حالا با تحليل و بررسى فوق به متون دينى باز مى گرديم و مى بينيم كه خداوند در قرآن مى فرمايد: »مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ اُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيوةً طَيِّبَةً) نحل: 97/16.

يعنى هر كسى كار شايسته اى انجام دهد، خواه مرد باشد ويا زن، در حالى كه مؤمن است، او را به حياتى پاك زنده مى داريم؛ وپاداش او را به بهترين اعمالى كه انجام مى دادند خواهيم داد.

 در باره آيه مزبور از امام على عليه السلام پرسيدند كه مراد از حيات طيّبه چيست؟ فرمود: قناعت كردن .  نهج البلاغه حكمت: 229.

 حال كه به تصريح امام على عليه السلام قناعت حيات طيّبه و زندگى گوارا مى باشد، به سخن ديگرى از اين امام همام توجّه مى كنيم كه فرمود: »اَلْقَناعَةُ تُؤَدِّى اِلى الْعِزِّ« عيون الحكم والمواعظ: 45.

 يعنى قناعت انسان را به سربلندى مى كشاند، و يا در سخن ديگرى فرمود: ثمره و ميوه قناعت سربلندى واقتدار است عيون الحكم والمواعظ: 208.

 پس بايد بدانيم آنانى كه براى دست يابى به اقتدار و سربلندى در زندگي به چشم هم چشمي و توجه بيش از حد به داشته هاي ديگران مى پردازند و خود را به زحمت مى اندازند، بسى در اشتباه اند زيرا خداوند متعال به داودعليه السلام وحى كرد و فرمود: من بى نيازى كه زمينه ى سربلندى و اقتدار است را در قناعت قرار داده ام، ولى مردم در زيادى ثروت جستجو مى كنند، كه هرگز به آن نخواهند رسيد بحار الانوار: 453/78.

 

عيون الحكم والمواعظ - علي بن محمد الليثي الواسطي - ص 124

قال علي (ع): أنعم الناس عيشا من منحه الله القناعة وأصلح له زوجه .

 

عيون الحكم والمواعظ - علي بن محمد الليثي الواسطي - ص 143

قال علي (ع):  إن أهنأ الناس عيشا من كان بقسم الله راضيا .

 

بحار الأنوار - العلامة المجلسي - ج 75 - ص 454

وقيل لبعض حكماء العرب : من أنعم الناس عيشا ؟ قال : من تحلى بالعفاف ورضي بالكفاف ، وتجاوز ما يخاف إلى ما لا يخاف

 

عن علي(ع): القناعة أهنأ عيش . غرر الحكم : 3295

 

ميزان الحكمة - محمد الريشهري - ج 3 - ص 2639

- عنه ( عليه السلام ) : اقنع بما قسم الله لك ولا تنظر إلى ما عند غيرك ولا تتمن ما لست نائله ، فإنه من قنع شبع ومن لم يقنع لم يشبع ، وخذ حظك من آخرتك .

 

 

 

 

 

خطبه دوم: 90/3/13

توصيه مجدد به تقوي:

مناسبتها:

1   روز 14 خرداد سالروز ولادت با سعادت حضرت امام محمدباقر(ع) (57 هق)

و سالروز ارتحال ملكوتى بنيان گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى(ره) (1368ه.ش)

و انتخاب حضرت آيت الله العظمى خامنه اى به رهبرى نظام جمهورى اسلامى ايران توسط مجلس خبرگان.

2   روز 15 خرداد سالروز قيام خونين 15 خرداد .

وشهادت حضرت امام على النقى الهادى(ع) (254 هق)

ومراسم باشكوه نماز و تشييع پيكر مطهر حضرت امام خمينى(ره) از مصلاى تهران تا بهشت زهرا(س) با حضور 10 ميليون نفر (1368 ه ش)

3   امام و مقام معظم رهبري يک حقيقت ودو تجلي هستند:

يكى از دغدغه هاى رهبران هر انقلابى، عصر پس از بنيانگذار آن است. دشمنان هر انقلاب براى نابودى آن، معمولاً دوران گذار از معمار اصلى انقلاب را نشانه مى روند.

رحلت امام خمينى(ره) بنيانگذار نظام جمهورى اسلامى در چهاردهم خرداد سال 68 در شرايطى بسيار حساس اتفاق افتاد. تحليل هاى دشمنان بر اين بود كه پايان عمر امام خمينى، پايان كار انقلاب اسلامى را نيز رقم خواهد زد.

خبرگزاري آسوشيتدپرس بلافاصله پس از رحلت امام خمينى اعلام كرد: «با رفتن (امام) خمينى، انقلاب اسلامى به پايان رسيد.»

 اما تدبير دورانديشانه امام خمينى(ره) براى احياى نظريه ولايت فقيه و تثبيت آن در قانون اساسى جمهورى اسلامى، بر فرضيات دشمنان خط بطلان كشيد. ساعاتى پس از رحلت امام خمينى، على رغم فقدان جانسوز اين رهبر فرزانه، مجلس خبرگان در حركتى مدبرانه و به هنگام، آيت الله خامنه اى را به عنوان رهبر جديد جمهورى اسلامى معرفى كرد. حضور ميليونى مردم ايران در مراسم تشييع پيكر مطهر امام خمينى(ره) و حمايت بى دريغ آنها از انتخاب مقام معظم رهبرى، با طرح شعارهايى مانند: «اطاعت از خامنه اى، اطاعت از امام است»، مهر تائيدى بر انتخاب بجا و شايسته مجلس خبرگان رهبرى بود.

 در نظام جمهورى اسلامى، نقش رهبرى، كليدى و بنيادين است كه سياستهاى كلان نظام را براساس رهنمودهاى اسلام تعيين مى كند. به تعبير حضرت آيت الله خامنه اى: «رهبرى يعنى آن نقطه اى كه مشكلات لاينحل دولت به دست او حل مى شود. او حقيقت را براى مردم روشن و توطئه هاى دشمن را بر ملا مى كند، به مردم اميد مى دهد و از تماميت انقلاب در مقابل توطئه گران دفاع مى كند.»

يك بررسى كوتاه از مديريت مقام معظم رهبرى، نشان مى دهد كه در طول بيست و سه سال گذشته، سكاندار كشتى انقلاب اسلامى، على رغم توفانهاى تند سياسى در منطقه و جهان، انقلاب را به سلامت به ساحل نجات رهنمون كرده است. اكنون هوشيارى، توانمندى و درايت رهبر معظم انقلاب در استمرار راه امام خمينى و ارتقاى جايگاه جمهورى اسلامى ايران در جهان بر كسى پوشيده نيست و دشمنان نظام از اين همه درايت و هوشمندى، انگشت حيرت به دهان گرفته اند.

ارزيابى هنر مديريتى رهبر معظم انقلاب در طول سال هاى گذشته كه انقلاب اسلامى را به سلامت از دل توفان ها عبور داد، اگر چه در ده ها كتاب هم نمى گنجد اما در عين حال موضوع مهمى است كه نمى توان از كنار آن به سادگى گذشت. آنهايى كه از نزديك دستى بر تاريخ دارند، از يك بيمارى شايع به نام حجاب معاصرت در ميان راويان و تحليل گران تاريخ سخن مى گويند. چه بسيار تاريخ دانان و تاريخ نويسانى كه درپرده و حجاب معاصرت، از ضبط و تحليل مهم ترين وقايع تاريخى هم عصر خود غفلت ورزيده اند اما رنج ها و مشقت هاى طاقت فرسايى را براى ضبط و روايت برهه هايى دور از يك دوره تاريخى متحمل شده اند كه از ارزش و اعتبار چندانى برخوردار نبوده است. اين بيمارى، در عصر حاضر به تجربه در آمده و نه تنها گريبان اهل تاريخ، كه اهل سياست، فرهنگ، هنر، دانشگاهها، حوزه هاى علميه، عالمان دينى، رجال مذهبى و اصحاب رسانه را نيز در برگرفته است

به راستى چرا در اين سال ها كه از ريز و درشت حوادث گفته ايم، از تهديدات بنيان برافكن سخن رانده ايم و فراز و نشيب هاى انقلاب را به روايت و تحليل نشسته ايم و بر عبور از اين توفان ها و تلاطم ها باليده و افتخار كرده ايم، كمتر از تدبير و هوشيارى و رهبرى داهيانه سكاندار نظام اسلامى در دهه دوم و سوم انقلاب سخن به ميان آورده ايم، تهديداتى كه اگر تنوع و حجم آن بيشتر از دهه اول انقلاب نباشد، لااقل همسان و همسنگ آن است، اگر چه معتقديم از رهبرى امام راحل و معمار اين انقلاب الهى نيز به مشتى از خروار بسنده كرده ايم.

 

خورشيد در آينه خورشيد

 امام، مسئوليت  بيان بخشي از شخصيت مقام معظم رهبري را در زمان حيات خويش بر دوش كشيد و با تعابيرى بلند و رسا در توصيف فرزند رعنا و برنايش فرمود: يكى از بازوهاى پرتوان جمهورى اسلامى... برادرى آشنا به مسايل فقهى و متعهد به آن... از جمله افراد نادرى كه چون خورشيد روشنى مى بخشد.... متعهد و مبارز در خط مستقيم اسلام... عالم به دين و سياست... كسى كه آواى دعوت او به صلاح و سداد در گوش مسلمين طنين انداز است... سربازى فداكار در جبهه جنگ و معلمى در محراب، خطيبى توانا در جمعه و جماعات و راهنماى دلسوز در صحنه انقلاب... در حكم آيه شريفه اشداء على الكفار و رحماء بينهم... من آقاى خامنه اى را بزرگ كردم... ايشان سرمايه انقلاب هستند... ايشان از اجتهادى كه لازمه ولايت فقيه مى باشد، برخوردارند... ايشان الحق شايسته رهبرى اند، با بودن آقاى خامنه اى شما خلاء رهبرى نداريد و... و چنين بود كه سكاندار هدايت انقلاب، در اولين سخنرانى خود در ميان مردمى كه دست بيعت به سوى ايشان دراز كرده بودند، فرمود: ما با خدا پيمان بسته ايم راه امام خمينى را كه راه اسلام و قرآن و راه عزت مسلمين است دنبال كنيم و از هيچ يك از آرمان هايى كه به وسيله امام ترسيم شده، چشم پوشى نخواهيم كرد.

 آرمان هايى چون پيگيرى سياست نه شرقى و نه غربى، حمايت از مستضعفان و محرومان، وحدت و همبستگى دنياى اسلام، وفادارى به اصل ولايت فقيه، استقلال و خودكفايى كشور، حركت به سمت استعدادهاى جوشان داخلى و ساختن جوانان و اصلى شمردن مسأله فلسطين.

و امروز که 22 سال از دوران رهبري ايشان را بر نظام جمهوري اسلامي پشت سر مي گذاريم به صورت جدي مي توانيم مدعي شويم که دوران رهبر ي ايشان چيزي از دوران امام راحل کم نداشته و ندارد.

بحرانهايي که در دوران رهبري مقام معظم رهبري بوجود آمده اعم از بحران هاتي سياسي که آخرينش فتنه 88 بود و بحرانهاي اقتصادي که آخرين مبارزه و پيشگيري از آن معرفي سال جهاد اقتصادي است و بحرانهاتي اختلاف و چندگانگي و تحليل جنگ قدرت در جمهوري اسلامي که آخرينش موضوع اختلاف رهبري و ريات جمهوري در باره برخي از وزيران کابينه و غيره که با موضع بسيار مناسب و مفيد معظم له پاسخ داده شد همه و همه بيانگر مطلب فوق است که رهبري امام راحل و مقام معظم رهبري در تاريخ پس از انقلاب اسلامي ايران ئر واقع يک حقيقتي بود که به دو تجلي انجاميد و جالب اينکه هيچ گاه آندو تجلي با هم تفاوتي نداشتند بلکه در يک مسير واحد که همان مسير امام و اسلام بود حرکت مي کردند.


Share
* نام:
ایمیل:
* نظر:

آخرین مطالب
صفحه اصلی | تماس با ما | آرشیو مطالب | جستجو | پيوندها | گالري تصاوير | نظرسنجي | معرفی استاد | آثار و تألیفات | طرح سؤال | ایمیل | نسخه موبایل | العربیه
طراحی و تولید: مؤسسه احرار اندیشه